KRAJ - Dwie nagrody dla 33-letniego Parku Narodowego Gór Stołowych

 

- Szesnasty września to ważny dzień dla ochrony przyrody powiatu kłodzkiego. Tego dnia przypadła 33. rocznica utworzenia Parku Narodowego Gór Stołowych– jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Sudetów. Od trzech dekad Park chroni unikatowe krajobrazy, formacje skalne i bogactwo siedlisk, które wyróżniają ten region w Polsce i w Europie - mówi dyrektor PNGS Bartłomiej Jakubowski. - To także czas, w którym rozwijano monitoring przyrody oraz działania na rzecz ochrony zagrożonych gatunków. Park to nie tylko natura, ale i miejsce edukacji, badań oraz odpowiedzialnego wypoczynku. Dzięki pracy wielu osób – pracowników, naukowców i wolontariuszy – dziedzictwo Gór Stołowych pozostaje pod dobrą opieką. 

 

To jest widoczne każdego dnia, bowiem w poszczególnych częściach Parku prowadzi się prace badawcze, eksploracyjne, inwestycyjne, udostępniające i szereg innych niezbędnych dla tego szczególnego terenu i jego otuliny. Dzięki nim np. turyści mają dostęp nie tylko do Błędnych Skał czy Szczelińca Wielkiego, ale i innych miejsc ciekawych przyrodniczo. 

 

- Jubileusz jest okazją do podziękowania wszystkim, którzy codziennie wspierają ochronę tego wyjątkowego miejsca. W tym szczególnym dniu zapraszamy do odkrywania piękna szlaków i respektowania zasad ochrony przyrody, nie tylko w parkach narodowych. Niech 33. rocznica PNGS będzie inspiracją do dalszej troski o park dla przyszłych pokoleń - akcentuje nasz rozmówca.

 

Akurat z tą 33. rocznicą zbiegło się podsumowanie jednego z ogólnopolskich konkursów z udziałem Parku Narodowego Gór Stołowych. Chodzi o konkurs pn. „Lider Dostępności”, organizowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji i Towarzystwo Urbanistów Polskich. Co roku promuje się w ten sposób projektowanie uniwersalne oraz rozwiązania, które realnie usuwają bariery dla osób z niepełnosprawnościami. 

 

W XI edycji konkursu, podczas uroczystej gali finałowej w Pałacu Prezydenckim, Kapituła doceniła także działania prowadzone poza budynkami. W kategorii „Przestrzeń publiczna” przyznano dwa wyróżnienia — jedno z nich otrzymała Ścieżka Ułatwionego Dostępu w Błędnych Skałach w Parku Narodowym Gór Stołowych. Nagrodę, w dniu 15 września, odebrał dyrektor PNGS Bartłomiej Jakubowski. 

 

 

- Ścieżka ma około 400 metrów długości i została zaprojektowana jako dostępna pętla prowadząca pomiędzy formacjami skalnymi. W ramach rozwiązań poprawiających dostępność zastosowano m.in. odpowiednio szeroką kładkę, poręcze, miejsca odpoczynku oraz dostępną wiatę. Tego typu udogodnienia pokazują podejście, w którym dostępność jest wbudowana w projekt od początku, a nie dopisana „na końcu”. Dla Parku oznacza to kolejny krok w kierunku tworzenia przestrzeni, z której mogą korzystać osoby o zróżnicowanej sprawności a także rodziny z wózkami i seniorzy. Wyróżnienie podkreśla również, że przyrodnicze atrakcje mogą być udostępniane w sposób bezpieczny, przewidywalny i komfortowy. Jednocześnie inicjatywa wpisuje się w ideę pełnego uczestnictwa w życiu społecznym niezależnie od wieku i ograniczeń. Park Narodowy Gór Stołowych udowadnia tym samym, że dobre standardy dostępności mogą rozwijać się także w trudnym terenowo obszarze. To nagrodzone rozwiązanie stanowi wzór, jak łączyć ochronę krajobrazu z realną dostępnością dla odwiedzających. W rezultacie wyróżnienie „Lider Dostępności” jest dla Parku zarówno sukcesem, jak i zobowiązaniem do dalszych usprawnień w obszarze przyjaznego zwiedzania - słyszymy od B. Jakubowskiego.

 

 

Park Narodowy Gór Stołowych także został wyróżniony w I konkursie na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną na Dolnym Śląsku (edycja I), organizowanym przez Towarzystwo Urbanistów Polskich i Instytut Rozwoju Terytorialnego. Kapituła przyznała nagrodę za kategorię II: „Przestrzeń publiczna komunikacji” za realizację nowej, pełnowartościowej przestrzeni w miejscu, gdzie wcześniej istniała jedynie droga o złym stanie technicznym. Szczególnie doceniono przekształcenie 6-kilometrowego odcinka Kręgielnego Traktu w szlak pieszo-rowerowy, zaprojektowany wrażliwie i z myślą o wielu grupach użytkowników. Na trasie uwzględniono potrzeby turystów, rowerzystów, rodzin z dziećmi, osób z ograniczeniami ruchowymi oraz miłośników kontemplacji przyrody. Ważnym elementem nagrodzonej koncepcji była powściągliwa forma małej architektury — wiat i mebli — oraz odejście od powtarzalnych rozwiązań na rzecz unikalnego charakteru szlaku.
 

 

Kapituła podkreśliła również harmonijne wpisanie inwestycji w krajobraz Parku Narodowego Gór Stołowych oraz użycie rodzimego surowca: piaskowca z radkowskiego kamieniołomu. Doceniono subtelne rozwarstwienie nawierzchni — kamienną drogę i biegnący obok szutrowy pas rowerowy. Nagroda została przyznana także za stworzenie miejsc odpoczynku otwartych na doświadczanie przyrody, m.in. tuby do nasłuchiwania dźwięków natury i wiaty z tarasem umożliwiającym zejście do poziomu wody. Dodatkowo w trasę wpleciono współczesne udogodnienia, takie jak stacje ładowania e-bike’ów, porty USB i miejsca obsługi rowerów, łączące funkcję turystyczną z ochroną przyrody. Uroczyste wręczenie nagrody odbyło się 15 września 2026 w siedzibie Instytutu Rozwoju Terytorialnego we Wrocławiu.

 

 

Foto PNGS